Gdy patrzysz na tył opakowania podkładu, różu lub produktu do ust, zwykle widzisz długą listę nazw, które na pierwszy rzut oka niewiele mówią. W rzeczywistości zdecydowana większość z nich należy do zaledwie pięciu grup funkcjonalnych: pigmentów i barwników, które nadają kolor i krycie; olejów, wosków i emolientów, które nadają produktowi odpowiednią konsystencję; substancji filmotwórczych, które utrzymują produkt na miejscu; wody, która często jest pojedynczym składnikiem występującym w największej ilości; oraz konserwantów, które chronią formułę. Znajomość tych grup znacznie ułatwia czytanie listy składników, niezależnie od tego, czy znajduje się ona na opakowaniu podkładu, różu czy błyszczyka.
- Lista składników nie jest przypadkowa: składniki są uporządkowane według malejącej ilości, więc te wymienione na początku stanowią największą część produktu.
- Prawie wszystkie składniki makijażu należą do jednej z pięciu grup funkcjonalnych, z których każda pełni w formule określoną funkcję.
- Barwniki stanowią odrębną, osobno regulowaną kategorię, oddzieloną od pozostałych składników.
- Woda jest często pojedynczym składnikiem występującym w największej ilości w płynnym podkładzie lub różu, po prostu dlatego, że lista jest uporządkowana według ilości.
- We wszystkich markach stosuje się ten sam standaryzowany system nazewnictwa, dzięki czemu można bezpośrednio porównywać listy składników dwóch produktów.
Makijaż składa się z kilku grup składników, a nie z jednej
Podkład, róż czy błyszczyk wyglądają jak pojedyncze produkty, ale w praktyce są połączeniem kilku rodzajów składników, z których każdy pełni własną funkcję. Niektóre nadają kolor, inne odpowiadają za konsystencję, jedne utrzymują produkt na miejscu, a jeszcze inne chronią samą formułę, aby pozostała stabilna przez cały okres używania. Gdy myślisz o składnikach w kategoriach grup, a nie pojedynczych nazw, łatwiej zrozumieć, dlaczego lista wygląda tak, a nie inaczej, i dlaczego dwa produkty z tej samej kategorii mogą mieć zupełnie różne listy, mimo że pełnią tę samą funkcję. W kolejnych sekcjach omówimy pięć najczęściej spotykanych grup: pigmenty i barwniki, oleje/woski/emolienty, substancje filmotwórcze, wodę i konserwanty.
Pigmenty i barwniki: skąd biorą się kolor i krycie
Za kolor i krycie podkładu lub różu odpowiadają pigmenty i barwniki. Niektóre są mineralne, jak tlenki żelaza, dwutlenek tytanu czy tlenek cynku, a inne to syntetyczne, certyfikowane barwniki. W USA barwniki stosowane w kosmetykach muszą być zatwierdzone przez FDA, a syntetyczne barwniki pochodzące ze smoły węglowej muszą być certyfikowane dla każdej partii, podczas gdy barwniki pochodzenia mineralnego, roślinnego lub zwierzęcego są zwolnione z certyfikacji, ale nadal muszą spełniać wymagania dotyczące tożsamości i specyfikacji (źródło: FDA). W UE kwestie te reguluje rozporządzenie 1223/2009, zgodnie z którym barwniki można stosować wyłącznie wtedy, gdy zostały zatwierdzone w jednym z załączników do rozporządzenia (źródło: baza danych CosIng Komisji Europejskiej). To jeden z powodów, dla których barwniki często traktuje się jako osobną kategorię, zamiast wymieniać je na równi z pozostałymi składnikami. Krycie podkładu zależy ponadto przede wszystkim od ilości pigmentu rozproszonego w bazie, a nie od pojedynczego wskaźnika „mocy”, który można bezpośrednio odczytać z listy.
Oleje, woski i emolienty: co odpowiada za konsystencję
To, jak produkt rozprowadza się na skórze i jak po niej sunie, zależy od olejów, wosków i emolientów. Mogą to być naturalne lub modyfikowane oleje i tłuszcze, dzięki którym formuła łatwo się rozprowadza, zamiast pozostawać na skórze w postaci suchego pudru. Ten sam rodzaj składników odpowiada również za połysk błyszczyka i gładkie odczucie podczas blendowania płynnego podkładu (źródło: Cosmetics, Wikipedia).
Substancje filmotwórcze: dlaczego produkt pozostaje na miejscu, zamiast się przemieszczać
Gdy podkład lub róż wyschnie, pigment zwykle utrzymuje na miejscu substancja filmotwórcza. Substancje filmotwórcze wysychają, tworząc cienką, elastyczną warstwę, która utrudnia przemieszczanie się produktu i jego ścieranie w porównaniu z sytuacją, w której pigment po prostu pozostaje luźno rozproszony w olejach. To, jak długo produkt rzeczywiście utrzymuje się na skórze, nadal zależy od jej rodzaju, wilgotności powietrza i sposobu aplikacji, więc jest to właściwość formuły, a nie gwarancja określonego czasu trwałości.
Woda i substancje nawilżające: niewidoczna baza
W płynnym podkładzie lub różu woda jest często pojedynczym składnikiem występującym w największej ilości. Wynika to po prostu z tego, że lista składników jest uporządkowana według malejącej ilości: im wcześniej dana nazwa pojawia się na liście, tym większą część produktu stanowi dany składnik (źródło: FDA o nazwach składników kosmetycznych). Oprócz wody wiele formuł zawiera substancje nawilżające, takie jak glicerol lub sorbitol, które sprawiają, że formuła jest przyjemna w odczuciu, zamiast ściągać skórę i powodować uczucie suchości podczas noszenia (źródło: Cosmetics, Wikipedia).
Konserwanty: dlaczego są stosowane i czego nie robią
Każdy produkt zawierający wodę może być miejscem rozwoju mikroorganizmów, jeśli nie ma w nim składników, które temu zapobiegają. Dlatego większość płynnych i kremowych produktów do makijażu zawiera system konserwujący, który ma utrzymać formułę w stabilnym stanie przez cały okres jej używania (źródło: FDA o bezpieczeństwie produktów kosmetycznych). Zasadniczo produkty kosmetyczne nie muszą być zatwierdzane przez FDA przed wprowadzeniem na rynek, z wyjątkiem barwników, dlatego prawna odpowiedzialność za bezpieczeństwo produktu spoczywa na jego producencie. Konserwanty wymienia się jednocześnie wśród grup składników najczęściej wiązanych z nadwrażliwością u niektórych osób, obok substancji zapachowych, barwników, metali i kauczuku naturalnego (źródło: FDA o alergenach w kosmetykach). W UE konserwanty również muszą zostać zatwierdzone w jednym z załączników do rozporządzenia, zanim będzie można je stosować (źródło: baza danych CosIng Komisji Europejskiej). To dobry powód, by sprawdzić konkretną listę składników produktu, który rozważasz, zamiast zakładać, że wszystkie produkty z tej samej kategorii zawierają te same składniki.
Jak czytać listę składników w praktyce
Gdy znasz już pięć grup, pozostaje czytać listę w kolejności, w jakiej została podana. Pierwsze kilka nazw odpowiada za zdecydowaną większość produktu pod względem masy, a składniki wymienione dalej występują w mniejszych ilościach (źródło: FDA o nazwach składników kosmetycznych). Same nazwy są zgodne ze standaryzowanym systemem nazewnictwa, który w UE określa się jako INCI, dzięki czemu można bezpośrednio porównywać listy składników dwóch produktów, nawet jeśli pochodzą od różnych marek (źródło: baza danych CosIng Komisji Europejskiej).
Konkretny przykład: co sprawdzić na liście składników podkładu, różu lub produktu do ust
Weźmy na przykład listę składników produktu Foundation 14: można się spodziewać, że znajdą się na niej przedstawiciele wszystkich pięciu grup — od pigmentu i bazy olejowej po substancję filmotwórczą, wodę i konserwant — a kolejność pokazuje, których składników jest najwięcej. Tę samą metodę można zastosować do płynnego różu, w którym działa ta sama zasada pigmentu w płynnej bazie, lub do błyszczyka, w którym zwykle jest więcej olejów, wosków i substancji filmotwórczych, a mniej wody. W każdym z tych trzech przypadków to konkretna lista składników danego produktu decyduje o tym, co faktycznie znajduje się w tej konkretnej butelce lub sztyfcie, na który patrzysz.
Gdy zrozumiesz już pięć grup, kolejnym krokiem jest otwarcie listy składników produktu, który rozważasz, i przyporządkowanie pierwszych nazw do omówionych wyżej grup. Jeśli chcesz też dowiedzieć się, który pędzel pasuje do danego produktu, naturalnym kolejnym tematem do zgłębienia będzie wybór pędzla do makijażu. Więcej podstawowych informacji o makijażu znajdziesz w przeglądzie podstaw makijażu i narzędzi na blogu.