Schimmelnagel en plaknagels: wanneer niet plakken en wanneer naar de dokter?

Voordat je een set plaknagels aanbrengt, is het verstandig om een paar seconden de tijd te nemen om je eigen nagel goed te bekijken. De eerste tekenen van een schimmelnagel zijn namelijk gemakkelijk te verwarren met een onschuldig cosmetisch gebrek, en door de nagel te bedekken stel je de herkenning alleen maar uit. Als je nagel verkleurd of verdikt is, of afbrokkelt, lossen plaknagels niets op en bedekken ze het probleem ook niet op een veilige manier. In dat geval kun je beter eerst laten vaststellen wat de oorzaak is. Als de dermatoloog je nagel in orde vindt, kun je de set daarna altijd nog aanbrengen.

Kort samengevat:

• Controleer je nagel vóór je er iets op aanbrengt op verkleuring, verdikking, afbrokkeling en loslaten van het nagelbed.
• Bedek een verdachte nagel niet met een plaknagel: het vocht dat tussen je nagel en de plastic nagel opgesloten raakt, bevordert de groei van schimmels.
• Neem bij roodheid, zwelling of pijn contact op met een dermatoloog. Doe dat ook zodra je iets vermoedt als je diabetes of problemen met je bloedsomloop hebt.
• Houd de herbruikbare set schoon en droog als je nagels gezond zijn, en deel de set niet met anderen.

Op welke tekenen moet je je nagel controleren voordat je plaknagels aanbrengt?

De eerste tekenen van een schimmelnagel beginnen vaak met een kleine verkleuring, die gemakkelijk over het hoofd wordt gezien. Toch kun je juist dan het eenvoudigst voorkomen dat het probleem erger wordt. Volgens de American Academy of Dermatology behoren verkleuring van de nagel — een gelige, bruine of witachtige plek — verdikking of verhoorning van de nagel, afbrokkelen en verkruimelen, ophoping onder de nagel en het loslaten van de nagel van het nagelbed tot de meest voorkomende tekenen (hier vind je een uitgebreide lijst met symptomen). Als je ook maar één van deze tekenen ontdekt, kun je beter wachten met het aanbrengen van de plaknagels en eerst laten vaststellen wat er aan de hand is.

• Verkleuring van de nagelplaat: een gelige, bruine, witachtige of zelfs donkere plek die niet door nagellak komt.
• Ongewone verdikking of verhoorning, of een nagel die gemakkelijk afbrokkelt en scheurt.
• Ophoping onder de nagel, of het loslaten van de nagel van het nagelbed, te herkennen aan een nagel die omhoogkomt en loszit.
• Een vervormde, onregelmatig gevormde nagel die er eerder niet zo uitzag.
• Pijn, zwelling of roodheid van de huid rond de nagel — dit is een medisch teken, niet alleen een cosmetische afwijking.

Een recente stoot of een verkeerd geknipte nagel kan ook tijdelijke verkleuring of een klein scheurtje veroorzaken. Eén klein teken betekent dus niet automatisch dat je een schimmelinfectie hebt. Let vooral op hoe lang het aanhoudt en hoe het zich ontwikkelt: een mechanische beschadiging groeit doorgaans binnen enkele weken uit of herstelt, terwijl de bovenstaande tekenen bij een schimmelinfectie zich meestal geleidelijk uitbreiden en niet vanzelf verbeteren. Dat is vooral belangrijk als je van plan bent plaknagels aan te brengen. Zolang de set op je nagels zit, kun je het oppervlak van je eigen nagel namelijk niet zien, waardoor eventuele veranderingen pas opvallen nadat je de set hebt verwijderd.

Waarom is het geen goed idee om een verdachte nagel met een plaknagel te bedekken?

Het vocht dat tussen de plaknagel en je natuurlijke nagel opgesloten raakt, creëert precies de omgeving waarin schimmels en bacteriën goed gedijen. Zoals dermatoloog Taryn Murray het verwoordt in het artikel van Cleveland Clinic, zorgt een plaknagel voor een vochtige, afgesloten ruimte op het nageloppervlak, die de groei van schimmels en bacteriën bevordert — en dat effect wordt alleen maar sterker als de nagel al beschadigd of geïnfecteerd is. Dit geldt niet alleen voor press-on-nagels: hetzelfde mechanisme speelt bij elke andere bedekking die langere tijd op de nagel blijft zitten, omdat het om het opgesloten vocht gaat en niet om het materiaal van het product. Bovendien lost bedekken niets op: het probleem verdwijnt niet, maar je merkt het pas later op, meestal in een ernstiger stadium wanneer de nagel al meer veranderd is. Een schimmelnagel verdwijnt namelijk vrijwel nooit vanzelf en kan zich ook verspreiden naar aangrenzende nagels (bron: AAD, veelgestelde vragen). De houding van ‘ik bedek het wel en denk er niet meer aan’ maakt de situatie op de lange termijn dus eerder erger dan beter.

Bij welke tekenen moet je naar een arts of dermatoloog?

Sommige tekenen gaan duidelijk verder dan wat je thuis kunt beoordelen. In dat geval kun je beter contact opnemen met een arts dan blijven afwachten en je nagel in de gaten houden. Niet alle tekenen vragen even snel om hulp: met een verkleuring die al weken aanhoudt en zich langzaam verspreidt, kun je een paar dagen wachten terwijl je een afspraak maakt. Zwelling, een ongewoon warme huid of plotselinge, scherpe pijn vraagt daarentegen om snellere zorg.

• De huid rond de nagel wordt rood of gezwollen, er komt vocht uit, of je nagel zelf wordt zo pijnlijk dat aanraken of zelfs lopen onaangenaam is — dit zijn tekenen van een ontsteking.
• Je hebt diabetes, problemen met je bloedsomloop of een verzwakt immuunsysteem: volgens de behandelrichtlijn van de AAD is in dat geval al bij een vermoeden specialistisch toezicht aangewezen, omdat de kans op herstel en complicaties bij deze groepen anders is dan bij gezonde mensen.
• De verdachte nagel verbetert na enkele weken niet, of verkleurt en verdikt steeds verder — volgens de informatie van de NHS moet je naar je huisarts als de behandeling niet werkt of de nagel pijnlijk wordt.

De AAD benadrukt ook dat je witachtige verkleuring niet zelf van de nagel moet afkrabben: voor een nauwkeurige diagnose is vaak microscopisch of laboratoriumonderzoek nodig, dat alleen een deskundige kan uitvoeren. Hoe eerder je zo’n onderzoek laat doen, hoe eenvoudiger het probleem te behandelen is. Een verandering die net begint, is namelijk altijd gemakkelijker te verhelpen dan een probleem dat zich heeft verdiept doordat je het maandenlang hebt genegeerd.

Als je nagels gezond zijn: hoe houd je je herbruikbare set hygiënisch?

Als geen van de bovenstaande tekenen aanwezig is en je nagels gezond zijn, hangt het onderhoud van je herbruikbare set af van een paar eenvoudige gewoonten die je vóór en na elke keer aanbrengen kunt volgen. Dit is bij een herbruikbare set belangrijker dan bij een set voor eenmalig gebruik, omdat dezelfde nagels meerdere keren opnieuw op je nagels worden aangebracht. Hoe goed je de set schoonmaakt, heeft dus direct invloed op wat er weer op het oppervlak van je nagel terechtkomt.

• Laat de nagels na het schoonmaken volledig drogen voordat je de set opbergt, want ook onder een plaknagel die vochtig wordt opgeborgen, kan schimmel ontstaan.
• Verwijder na elk gebruik voorzichtig de lijmresten van de binnenkant van de plaknagel voordat je hem opnieuw aanbrengt.
• Houd de set voor eigen gebruik, net zoals je nagelverzorgingsinstrumenten — waaronder een nagelknipper — beter niet met anderen kunt delen of opnieuw kunt gebruiken zonder ze te ontsmetten (bron: AAD, preventietips). Hetzelfde geldt voor een herbruikbare set.
• Verandert intussen de conditie van je eigen nagel — hij verkleurt, wordt dikker of breekt — stop dan met het gebruik en controleer de tekenen die aan het begin van dit artikel staan nog eens.

Als dit artikel je heeft geholpen vast te stellen dat je nagels op dit moment gezond zijn, is het aanbrengen van plaknagels vanaf hier vooral een praktische kwestie: hoe kies je de juiste maat en hoe breng je ze goed aan? De stapsgewijze handleiding voor beginners helpt je daarbij uitgebreid. Voor je complete manicure-routine voor thuis laat het artikel over een salonwaardige manicure zonder UV-lamp je de overige stappen zien. Het artikel met de meestgestelde vragen van beginners beantwoordt alle andere, niet-medische vragen. De volledige reeks handleidingen over press-on-nagels vind je in de press-on-rubriek van de blog.